Knaagdieren troosten uit empathie

UTRECHT - Onderzoekers aan de Universiteit Utrecht, en Amerikaanse collega's hebben bij proeven met knaagdieren sterke aanwijzingen gevonden dat troostgedrag voortkomt uit een basaal, aangeboren empathiemechanisme. Prof.dr. Frans de Waal legt uit waarom dit onderzoek van belang is voor de wetenschap.

Bij verschillende psychiatrische stoornissen, waaronder autisme en schizofrenie, is het herkennen en reageren op emoties van anderen verstoord. Het vinden van een knaagdiermodel voor empathie is veelbelovend voor de toekomst van het onderzoek naar het verband tussen autistisch gedrag en de hoeveelheid oxytocine in de hersenen, aldusprof. Frans de Waal.

Niet alleen mensen troosten soortgenoten, ook chimpansees doen dat, ontdekte De Waal in 1979 in Burgers’ Dierenpark. Sindsdien discussiëren biologen over de vraag of troostgedrag uit empathie voorkomt of aangeleerd sociaal gedrag is. Troostgedrag is lichaamscontact om de stress of angst van een ander te verminderen. Mensen en chimpansees troosten door omarming en kussen, maar troostgedrag in een andere vorm is waargenomen bij onder meer olifanten en honden. De Waal en zijn Amerikaanse collega’s tonen nu voor het eerst zulk gedrag bij knaagdieren aan. Op zich is is dat al een aanwijzing voor de hypothese van aangeboren empathie, waarvan De Waal altijd overtuigd is geweest. Want aangeleerd sociaal gedrag zou een groter brein vereisen. Ook tonen ze aan dat het 'knuffelhormoon' oxytocine hierbij een belangrijke rol speelt.

Maar de sterkste aanwijzing dat het om empathie gaat, zijn de voor het eerst aangetoonde overeenkomsten van de hersenmechanismen bij empathisch gedrag van mensen en troostgedrag van dieren. "Wetenschappers zijn altijd terughoudend geweest in het toeschrijven van empathie aan dieren. Zij nemen aan dat dieren alleen iets doen voor een soortgenoot uit eigenbelang. Deze verklaring heeft echter nooit goed gewerkt voor troostgedrag. Daarom is dit onderzoek zo belangrijk", aldus De Waal, die als gedragsbioloog zowel verbonden is aan de Universiteit Utrecht als de Amerikaanse Emory University,

in Atlanta. Voor het onderzoek werkte hij samen met collega’s van Emory University, waaronder prof. Lawrence Young

, die wereldwijd bekend is vanwege zijn hersenonderzoek naar sociaal gedrag. De wetenschappers publiceren hun resultaten op 21 januari in Science .

Bron: UU.nl