What You See Festival 2026 nodigt uit om stil te staan bij onze tijd

Van 18 tot en met 22 november verwelkomt Utrecht de negende editie van What You See Festival. Met dit festival over gender en identiteit vult de stad zich vijf dagen lang met internationale dans, theater, performance, kunst, workshops en installaties in de theaters en daarbuiten. Het thema van dit jaar, If Not Now, When?!, richt zich op de tijd waarin we leven: er is tijd om samen te rouwen, te protesteren en te bouwen aan iets nieuws.

Artistiek directeur Annette van Zwoll: “We leven in een tijd waarin mensenrechten onder druk staan en verworven vanzelfsprekendheden wankelen. Dat is beangstigend. What You See nodigt met het thema If Not Now, When!? publiek en kunstenaars uit midden in deze tijd te gaan staan en strategieën te ontwikkelen om hier mee om te gaan. Hoe nemen we afscheid van de tijd die was? Hoe plegen we verzet? En hoe maken we een nieuwe tijd mogelijk?

In plaats van te blijven hangen in wat er fout kan gaan, staan we stil bij: wat willen we dat er wél ontstaat? In tijden van crises snakken we naar verhalen waarin we onszelf herkennen: onze angsten, zorgen, maar verlangen we ook naar alternatieve werelden waarin we zien dat het wel anders kan. Juist in deze momenten biedt kunst een plek voor mogelijkheden. We zijn niet op zoek naar één oplossing, maar creëren ruimte: ruimte om te rouwen om wat we zijn verloren, ruimte voor hoop, ruimte om te experimenteren.”

De openingsavond vindt plaats in Theater Kikker met twee uitgesproken politieke voorstellingen. In de Nederlandse première van Serenata Lesbica transformeren Sara Elghissa en Taquitojocoque songteksten uit Latijns-Amerika naar een postercampagne. Poster na poster onthult zich een collectieve, politieke en romantische boodschap. Een serenade was niet eerder zo politiek!

Vervolgens bouwen Just van Bommel en Emma van den Elshout een inhoudelijk dansfeest op met TRANS-. Reken op dertig bouncende minuten vol live gemixte muziek, scherpe indringende teksten en droge humor. Een voorstelling waarin alles constant verandert en in beweging blijft.

Voor bezoekers die wel naar het festival willen maar nog geen keuze kunnen maken uit het programma, biedt Vraag ’t Bonder uitkomst. Programmamaker en festivaldramaturg Vera Bonder helpt bezoekers persoonlijk op weg. Door voorafgaand aan het festival een korte vragenlijst in te vullen, ontvangen geïnteresseerden via e-mail of WhatsApp een persoonlijke voice note met op maat gemaakte festivalaanraders. Zo krijgt iedere bezoeker een eigen mini-festivalgids. De vragenlijst kan tot aan de start van het festival op 18 november worden ingevuld.

What You See is sinds 2018 hét jaarlijkse, multidisciplinaire en internationale kunstenfestival over gender en identiteit in Nederland. Met werk van kunstenaars die niet of nauwelijks in Nederland te zien zijn, uniek samengestelde programma’s, onverwachte pop-upvoorstellingen, gratis expo’s en meer. What You See Festival is vooral ook een uitnodiging om samen te komen, om anderen te ontmoeten en om de eigen aannames en vooroordelen onder de loep te nemen. Samen met kunstenaars en publiek creëert het festival een gezamenlijke zoektocht naar een (gender)diverse inclusievere samenleving. Met de editie van 2025 – Keepers of Humanity – kiest het festival voor een positief, activistisch en verbindend statement: menselijkheid is niet vanzelfsprekend, maar we kunnen ervoor kiezen haar te bewaren, te vieren en te verdedigen.

Het volledige programma en de laatste updates zijn te vinden op: www.whatyouseefestival.nl.