Het depot: een Romeinse muntje

In de depots van de Utrechtse musea bevinden zich talloze voorwerpen die vrijwel nooit in het museum te zien zijn. Een van deze voorwerpen is een Romeins muntje, een denarius , dat zich in het depot van het Centraal Museum bevindt.

Voor zover bekend is het Romeins muntje het oudste voorwerp in de collectie van het Centraal Museum. Het muntje is gedateerd tussen 155 en 120 v. Chr. Het behoort, met zo'n driehonderd Romeinse munten en andere Romeinse voorwerpen, tot het legaat van jonkheer H.W. Bosch van Drakestein van Oud-Amelisweerd.

De denarius

is een zilveren munt, een van de meest gangbare munten in het Romeinse Rijk, vooral ten tijde van de Romeinse Republiek en de eerste twee en een halve eeuw van het Romeinse keizerrijk. Op het muntje is, met enige moeite, aan de voorzijde het gehelmde hoofd van Pallas, het symbool van de stad Rome, te zien met daarachter een X. Aan de keerzijde is een vrouw te zien in een rechts galopperende biga, strijdwagen.

Het muntje en de andere voorwerpen uit het legaat zijn gevonden in Vechten, dat behoorde tot de bezittingen van grootgrondbezitter Bosch van Drakestein. In de Romeinse tijd stond daar het castellum Fectio, dat veel groter en belangrijker was dan het Romeinse fort op het Domplein en dat deel uitmaakte van de limes, de grens en verdedigingszone van het Romeinse Rijk.

De munten en andere objecten zijn gevonden tijdens graafwerkzaamheden voor de aanleg van het Fort bij Vechten, één van de forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, in de jaren 1867-1870. Rond 1860 was de precisie en dracht van de artillerie zodanig vergroot, dat de Utrechtse fortenlinie niet meer voldeed. Er moest een meer vooruitgeschoven linie komen. Tussen 1867 en 1870 werden de forten aan de Ruigenhoeksedijk, aan de Voordorpsedijk, bij Rijnauwen en Vechten gebouwd. Jonkheer Bosch van Drakestein kwam in het bezit van de Romeinse muntjes en andere voorwerpen omdat hij die aankocht van werklieden. Hij wilde de Romeinse voorwerpen eerst schenken aan het Museum te Leiden maar koos uiteindelijk voor de stad Utrecht.

Het depot: het oudste treinkaartje van Nederland

Het depot: de kogel van bisschop Zwijsen