Patiënten UMC Utrecht testen draagbare kunstnier thuis

Patiënten met ernstig nierfalen zijn vaak afhankelijk van dialyse in het ziekenhuis. In het UMC Utrecht testen patiënten nu voor het eerst in Nederland een draagbare kunstnier. Die kunnen patiënten thuis gebruiken. De eerste patiënten doen mee aan een klinische studie met de zogeheten NeoKidney. Het doel: meer vrijheid en regie in het dagelijks leven, zonder in te leveren op veiligheid.

Gezonde nieren filteren afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed. Bij nierfalen werken de nieren onvoldoende of helemaal niet meer. Om te overleven is dan een behandeling nodig die de nierfunctie vervangt. Denk aan dialyse of een niertransplantatie. Dit duurt per keer vier uur, en dat vaak drie keer per week.  

Bij hemodialyse wordt het bloed meerdere keren per week via een machine gezuiverd. Dit gebeurt vaak in het ziekenhuis en kost per behandeling meerdere uren. Dat heeft grote impact op werk, studie, reizen en sociale contacten van veel mensen. Alleen al in Nederland gaat het om zo’n 5.000 mensen, wereldwijd zijn zo’n 2,8 miljoen mensen afhankelijk van hemodialyse. In totaal dialyseren ongeveer 6.200 mensen in Nederland. Wereldwijd zijn 3,8 miljoen nierpatiënten afhankelijk van dialyse om te kunnen overleven. 

“Dialyse is levensreddend, maar ook zeer belastend,” zegt Karin Gerritsen, nefroloog bij het UMC Utrecht en hoofdonderzoeker van de studie. “Met een draagbare kunstnier willen we patiënten meer vrijheid geven en de behandeling beter laten aansluiten op hun dagelijks leven.”

De NeoKidney is een lichtgewicht, draagbaar dialyseapparaat (ongeveer handbagage rolkoffer). Het apparaat is ontwikkeld voor thuisgebruik en werkt op basis van hemodialyse, maar dan in een veel compactere vorm dan de huidige hemodialyse-apparaten.

In tegenstelling tot standaard (thuis)hemodialyse zijn er geen huisaanpassingen nodig, zoals een aansluiting op de wateraan- en -afvoer met een extra waterleiding, een extra stroomgroep of medische aarding. Het apparaat is energiezuinig en elektrisch veilig, zodat het op een standaard stopcontact kan worden aangesloten. 

Het apparaat is ontworpen voor korte, frequente hemodialyse, 4 tot 7 behandelingen van 2 uur per week. Hiermee kan de NeoKidney een meer geleidelijke behandeling bieden dan het traditionele schema van drie keer per week vier uur, met minder schommelingen in vocht, afvalstoffen en mineralen. Het apparaat wordt op dezelfde manier aangesloten als reguliere hemodialyse, via een shunt of een katheter. 

Het UMC Utrecht, onderdeel van het Utrecht Science Park en verbonden aan de Universiteit Utrecht, doet samen met de Nierstichting en medisch technologiebedrijf NextKidney onderzoek naar de veiligheid en werkzaamheid van de NeoKidney.