Smartphone en fietsen gaan niet goed samen

UTRECHT - Een simpele, enkelvoudige interventie op de basisschool zal niet voldoende zijn om de smartphone van de fiets te verbannen. Dat is een belangrijke conclusie in het onderzoek dat het lectoraat PubLab van Hogeschool Utrecht heeft uitgevoerd, samen met innovatiebureaus Ideate en Moorgen, in opdracht van de provincie Utrecht.

Jongeren op de fiets: geen optimale combi wanneer ze gebruik maken van hun smartphone en zich al bellend, facebookend, append of muziek luisterend door het verkeer manoeuvreren. Bij maar liefst 20 procent van de verkeersongelukken waar een jongere bij betrokken is, speelt smartphonegebruik een rol. Ondanks de overduidelijke risico’s gebruikt ruim driekwart van de jongeren hun smartphone op de fiets, alle overheidscampagnes ten spijt. Aanleiding voorMinister Schultz van Haegenom een wettelijk verbod op smartphonegebruik op de fiets voor te bereiden.

Basisschooltijd

Bij het onderzoek was de centrale vraag: hoe kan worden voorkomen dat jonge pubers hun smartphone in het verkeer gebruiken? De basisschooltijd is volgens de onderzoekers een belangrijk moment om te beginnen met een zorgvuldig afgestemde interventiestrategie die doorloopt tot de eerste jaren van de middelbare school. Het doel van die strategie is om aan te sluiten bij veranderingen die jongeren doormaken en ze stap voor stap, bewust en onbewust, te stimuleren om hun telefoon niet te bedienen tijdens het fietsen. Voor hun studie kropen de onderzoekers in de huid van aanstormende brugklassers. Dit gebeurde via gesprekken met pedagogen, keukentafelgesprekken met ouders en kinderen, en verder via deskresearch, observaties van fietsende scholieren en een kennissessie met verkeers- en jeugdexperts. Hierdoor kwamen kansrijke aanknopingspunten naar boven waarop interventies, gericht op gedragsverandering, effectief kunnen inhaken.

Meerjarige campagne

Het lectoraat PubLab adviseert aan de provincie Utrecht een meerjarige campagne richting diverse jongerendoelgroepen met een heldere boodschap als: 'fietsen doe je met focus'. Het schoolkamp of de musical kun je bijvoorbeeld aangrijpen als voorlichtingsmoment. Met behulp van zogeheten VR-games of lessen van een ervaringsdeskundige wordt de boodschap ‘fietsen met focus’ gelanceerd en krijgt deze in verschillende situaties meer betekenis.

Inzet vloggers

De onderzoekers adviseren om de campagne, die kan worden ingezet op de basisschool, met een nieuwe toon en een andere boodschap een vervolg te geven (minder de regels, meer de norm: telefoongebruik tijdens het fietsen is not done

). Rolmodellen zoals vloggers of populaire instagrammers kunnen worden ingeschakeld om de boodschap over te brengen. Het is de bedoeling dat de groep op de basisschool wordt uitgedaagd om gezamenlijk een doel af te spreken, waarbij het behalen van dit doel (met de groep) wordt beloond. Waar mogelijk wordt de identiteit van de jongere benut om de ouders aan te spreken op mogelijk verkeerd voorbeeldgedrag.

De komende tijd wordt verkend op welke manier de voorgestelde interventies kunnen worden uitgewerkt en in een pilot kunnen worden getest. Ook wordt bekeken op welke vlakken er nog vervolgonderzoek gedaan moet worden.

Meer informatie

Meer weten over het onderzoek? Neem dan contact op met [email protected] (projectleider) of [email protected].

Bron: Hogeschool Utrecht