Centraal Museum presenteert overzicht over relatie tussen graffiti en hedendaagse beeldende kunst

75 jaar na de uitvinding van de spuitbus plaatst het Centraal Museum als eerste museum in Nederland de wederzijdse beïnvloeding tussen graffiti en hedendaagse kunst in een kunsthistorisch perspectief. Dit najaar presenteert het museum Graffiti, een tentoonstelling met bijna 120 werken waarin de praktijk van graffitipioniers wordt verbonden met die van gerenommeerde kunstenaars als Jean-Michel Basquiat, Blade, Keith Haring, Lady Pink, Klara Lidén, Charlotte Posenenske en Rammellzee.

Bart Rutten, artistiek directeur Centraal Museum: 'Graffiti wordt in musea vaak benaderd als subcultureel fenomeen. Deze tentoonstelling vertelt een ander verhaal: dat van graffiti als onderdeel van de kunstgeschiedenis. Daarmee laten we zien hoe groot de invloed van graffiti is geweest op de beeldende kunst van de afgelopen decennia.'

Graffiti begint met kunstenaars die tussen de jaren 1950 en 1970 experimenteerden met spuitverf als nieuw artistiek medium. Vervolgens zijn schilderijen te zien van invloedrijke graffitischrijvers uit de jaren 1980, naast werk van hedendaagse kunstenaars die graffiti, bewust of onbewust, op uiteenlopende manieren in hun praktijk hebben verwerkt. Zo ontstaat een nieuwe blik op graffiti: niet als een geïsoleerde kunstvorm, maar als onderdeel van een bredere artistieke ontwikkeling.

Met transdisciplinaire werken uit een periode van zeventig jaar biedt de tentoonstelling een rijk overzicht van de invloed van graffiti op de beeldende kunst en andersom. De spuitbus fungeert daarbij als een terugkerend instrument dat de verschillende verhalen binnen de tentoonstelling met elkaar verbindt.

Het Centraal Museum beschikt over een toonaangevende collectie schilderijen die verbonden zijn met de New Yorkse graffitiscene. In Graffiti worden daaruit enkele sleutelwerken gepresenteerd, aangevuld met zelden getoonde stukken. Hoogtepunten zijn een monumentaal zwart-wit doek (2 bij 4 meter) van Keith Haring en twee futuristische tweeluiken van Rammellzee uit de Wildenberg Collectie, die langdurig in bruikleen is bij het Centraal Museum – werken die zelden samen in deze context te zien zijn.

Yuji Agematsu, Nick Atkins, Charles Atlas, Lutz Bacher, Martin Barré, Jean-Michel Basquiat, Blade, Patricia L. Boyd, Dan Christensen, Shaun Crawford, Curtis Cuffie, René Daniëls, Daze, Manuel DeLanda, Melvin Edwards, Heike-Karin Föll, Futura 2000, Keith Haring, Jenny Holzer & Lady Pink, Jean, KAYA, Jutta Koether, Brad Kronz, Maggie Lee, Klara Lidén, Ilya Lipkin, Colette Lumiere, Kunle Martins, Jeanette Mundt, Georgie Nettell, Armando Nin, N.O. Madski, Henny Overbeek, Clayton Patterson, PHASE 2, Charlotte Posenenske, Josephine Pryde, Quik, Lee Quiñones, Carol Rama, Rammellzee, R.I.P. Germain, Rhone, Mick La Rock, Matthew “Zexor” Rodriguez, Karin Sander, Han Schuil, Shave, Shoe, Seen, David Smith, Dash Snow, Ben Solomon, Hedda Sterne, Emily Sundblad, Boris Tellegen, SoiL Thornton, Timer, Alix Vernet, Vincent Vlasblom, WANTO, Lawrence Weiner, Dondi White, Martin Wong en Zephyr.

Graffiti is samengesteld door Catrien Schreuder, conservator moderne kunst bij het Centraal Museum, Museion-conservator Leonie Radine en de New Yorkse kunstenaar en archivaris Ned Vena (Boston, 1982). Vena's artistieke praktijk wordt sterk beïnvloed door zijn actieve achtergrond als graffitischrijver en zijn onderzoek naar de geschiedenis van graffiti. Omgekeerd heeft zijn grondige studie van de geschiedenis van de schilderkunst ook zijn begrip van graffiti gevormd. Zowel zijn persoonlijke betrokkenheid als zijn interdisciplinaire archiefkennis komen in de tentoonstelling tot uiting.

De tentoonstelling, een initiatief van Museion – Museum voor Moderne en Hedendaagse Kunst, Bolzano/Bozen, is het resultaat van een samenwerking tussen Centraal Museum en Museion. De eerste versie van de tentoonstelling was van 29 maart tot en met 14 september 2025 te zien in Museion, samengesteld door Leonie Radine en Ned Vena. De tentoonstelling in het Centraal Museum, mede samengesteld door Catrien Schreuder, bouwt hierop voort. Onderdelen van de tentoonstelling zijn tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Creative Lab Utrecht, Henny Overbeek, de Dutch Graffiti Library in Amsterdam en Mick La Rock.