Utrecht 60 jaar terug: een discussie over anarchisme, provotariaat en proletariaat

Een happening is het forum over anarchisme, provotariaat en proletariaat, dat gisteravond in het Universiteitshuis door de studentenvereniging Politeia was georganiseerd, niet geworden. Ondanks de aanwezigheid van de provo-voormannen Roel van Duyn en Bernard de Vries - in witte pakken achter de tafel bleef het een tamme zaak. Dat meldt het Utrechtsch Nieuwsblad op zaterdag 28 mei 1966.

Het publiek, dat voor het grootste deel bestond uit linkse jongeren, stond duidelijk sympathiek tegenover zijn inleiders. Er ontbrandde dan ook geen felle discussie.

Vooral de twee provo’s, behalve hen zaten in het forum de anarchist drs. Rudolf de Jong en de Marx-kenner en PSP-hoofdbestuurder dr. Ger Harmsen, hadden de lachers bij voorbaat op hun hand. Hun speelse en geestige opmerkingen bogen het aangekondigde provocatieve forum om naar een plezierig-informatieve bijeenkomst, die uitstekend werd geleid door Trophonios hoofdredacteur Wouter Koning.

De anarchist De Jong zag in die ‘speelse’ geest van de provo’s een duidelijk verschil met de anarchistische beweging die, zo zei hij in zijn inleiding, geen zelfspot kent. Een tweede verschil lag in hun denkbeelden. De anarchist kent geen utopie, de provo wel. Hoewel de anarchie als actieve factor in de Nederlandse politiek niet meer bestaat, constateerde De Jong wel een stille revolutie naar het anarchisme toe. Allerlei gezagsvormen worden momenteel ter discussie gesteld. Dit verklaart ’t succes van de provo’s, zei hij.

De PSP-er Harmsen stelde dat de provo’s een schakel zijn in een een keten van onrustbewegingen, die aan het begin van deze eeuw inzetten. Dit eigentijdse jongerenverzet zet zich schrap tegen de welvaart, de overorganisatie en de toenemende technocratie. De provo bedrijft politiek vanuit afkeer tegen de maatschappij. Daarbij wijst de provo iedereen af die aan de ‘consumentencultuur’ meedoet.