Gemeente Utrecht gaat ruimte bieden aan wooncoöperaties

De gemeente Utrecht gaat wooncoöperaties – een vorm van collectief wonen, waarin bewoners zeggenschap hebben over hun directe woonomgeving en bouwen zonder winstoogmerk – helpen door jaarlijks twee locaties beschikbaar te stellen, organisatorische hulp te bieden en initiatieven financieel te ondersteunen. Dat staat in het ‘Uitvoeringsprogramma Wooncoöperaties’, dat gisteren naar de raad is gestuurd.

Wethouder Dennis de Vries (Wonen): “We vinden het in Utrecht belangrijk om ruimte te geven aan wooncoöperaties, dus aan mensen die met elkaar verantwoordelijkheid nemen voor hun woon- en leefomgeving. Wooncoöperaties bouwen niet alleen aan een gezamenlijk thuis, maar ook aan gemeenschappelijkheid. Letterlijk, door ruimtes te creëren waar mensen elkaar ontmoeten, maar ook in figuurlijke zin. Binnen wooncoöperaties zijn mensen bij elkaar betrokken, staan vaak ook op eenzelfde manier in het leven, en kijken naar elkaar om.”

Sinds 2021 heeft de gemeente Utrecht het Actieplan Utrechtse Wooncoöperaties. Dat actieplan is nu uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, waarmee concreet invulling wordt gegeven aan ondersteuning aan wooncoöperaties. Door de raad is hier €3 miljoen voor beschikbaar gesteld.

Een belangrijk onderdeel van het uitvoeringsprogramma is dat er jaarlijks ten minste twee betaalbare locaties beschikbaar worden gesteld voor wooncoöperaties. Daarvoor wordt gekeken naar eigen grond, grond van derden en vastgoedobjecten. Daarnaast wordt het voor wooncoöperaties organisatorisch gemakkelijker gemaakt om initiatief te nemen. Gemeentelijke processen worden zo eenvoudig en transparant mogelijk gemaakt. Dat gebeurt bijvoorbeeld met een stappenplan, waarin duidelijk staat omschreven waar initiatieven op welk moment aan moeten voldoen. Ook komt er een vast aanspreekpunt en krijgen initiatiefnemers hulp bij tenderprocedures. In het uitvoeringsprogramma wordt ook ingegaan op financiële ondersteuning. Er worden subsidiemogelijkheden uitgewerkt voor initiatieven die deelnemen aan tenders. Voor het financieren van wooncoöperaties wordt een landelijk leenfonds opgericht; de gemeente hoeft zelf dus geen eigen leenfaciliteit in te richten. De gemeente houdt €1,5 miljoen in reserve om, indien mogelijk en nodig, dit fonds mede te financieren. De verwachting is dat hiermee ongeveer driehonderd woningen kunnen worden gerealiseerd.

Met een wooncoöperatie kunnen mensen zelf regie nemen over hun toekomstige woning en woonomgeving. Op die manier kan een wooncoöperatie ook van meerwaarde zijn voor de buurt, met bijvoorbeeld buurtkamers, een openbare (moes)tuin of een woonplek voor bijvoorbeeld spoedzoekers. Daarnaast zorgt deze woonvorm ook voor langdurig betaalbare woningen. Wooncoöperaties kunnen in hun statuten de betaalbaarheid van hun woningen borgen. Zo kan een sociale huurwoning ook voor altijd een sociale huurwoning blijven. Wooncoöperaties bieden mensen uit verschillende inkomensgroepen en met gemeenschappelijke interesses de mogelijkheid om hun samenwoondroom te verwezenlijken.

Nu het uitvoeringsprogramma is vastgesteld, kunnen initiatieven zich vanaf 2025 inschrijven. In diezelfde periode wordt de tenderprocedure voor een kavel in Leidsche Rijn Centrum Oost opgestart. De gemeente streeft ernaar om de tender van de kavel in Leidsche Rijn in het voorjaar van 2025 te publiceren. Wie op de hoogte wil blijven van deze tender en andere locaties, kan mailen naar wooncoö[email protected] voor een plaats op de mailinglijst.