Essentaksterfte gaat 20 miljoen euro kosten

De kosten van de essentaksterfte kunnen oplopen tot ruim 20 miljoen euro. In het meest ongunstige scenario moeten deze kosten uitgespreid worden over een periode van zeven jaar. Dat schrijft het college in een brief over de essentaksterfte aan de gemeenteraad.

Sinds 2010 is de essentaksterfte, veroorzaakt door de schimmel Chalara fraxinea, in Nederland vastgesteld. De essen worden door de ziekte aangetast en zullen uiteindelijk afsterven. Er is op dit moment geen mogelijkheid om de ziekte te voorkomen of te genezen.

De es is de meest voorkomende boom in de stad Utrecht, het gaat om ongeveer 24.000 bomen. In andere landen van Europa werden sterftepercentages geconstateerd van totaal 80 tot 90 procent met een jaarlijkse uitval van 5 tot 10 procent.

Om de omvang van de aantasting door de essentaksterfte in kaart te brengen is een steekproef gedaan in de wijk Zuid waarbij een kleine 1200 essen zijn geïnspecteerd. Uit de steekproef blijkt dat 83 procent van de bomen in Zuid, in totaal 958 bomen, zijn aangetast en 17 procent, 203 bomen, nog niet. De meeste bomen, 662 ofwel 69 procent, is licht aangetast, 23 procent, ofwel 223 bomen, matig en 8 procent, ofwel 73 bomen, ernstig.

Het percentage aangetaste essen van 83 procent in de wijk Zuid komt overeen met het percentage op de landgoederen waar 80 procent van de essen is aangetast.

Bij bijna de helft van het aantal essen in wijk Zuid moet dood hout worden verwijderd of moet er gesnoeid worden voor de veiligheid. Van de 8 procent ernstig aangetaste essen wordt driekwart van de bomen gerooid. Bij een kwart van de ernstig aangetaste bomen is een goede hergroei geconstateerd waardoor de bomen vooralsnog kunnen blijven staan.

Bij het vervangen van essen wordt een andere boomsoort terug geplant. Op termijn zullen alle, door de ziekte aangetaste essen afsterven.

Op de landgoederen worden de bomen in een zone van 20 tot 40 meter vanaf het pad gecontroleerd op de mogelijkheid van omvallen. Als de boom gevaar oplevert, dan wordt deze verwijderd.

Op basis van de steekproef in wijk Zuid en bevindingen in eerdere jaren is een stadsbreed uitvoeringsplan voor dit jaar opgesteld. Hierbij worden onder meer de bomen in de zomer geïnspecteerd omdat de ziekte dan goed is waar te nemen. Bomen die een gevaar opleveren worden gerooid.

Het gevolg van de essentaksterfte is dat naar verwachting tussen 80 en 90 procent van de essen, tussen 19.200 en 21.600 bomen, moeten worden vervangen. De kosten kunnen daarbij oplopen tot ruim 20 miljoen euro. De meest ongunstige ontwikkeling beslaat naar verwachting een periode van 7 jaar en het minst ongunstige scenario 20 jaar.

Een belangrijke kostenpost is het het vervangen van de essen. Het verwijderen van de zieke boom en het aanplanten van een nieuwe boom gaat gemiddeld zo'n 1000 euro per boom kosten. De gevolgen van de essentaksterfte zal worden betrokken bij de voorjaarsnota 2017.