Dalende trend armoede in Utrecht en meer gebruik gemeentelijke regelingen

Over de langere termijn laat de armoede in Utrecht een dalende trend zien. Utrechtse huishoudens met een laag inkomen kunnen in principe rondkomen, mits ze gebruik maken van alle landelijke en gemeentelijke regelingen. Het gebruik van die gemeentelijke regelingen neemt toe, maar nog niet iedereen die er recht op heeft doet een aanvraag. Dat blijkt uit twee vandaag gepubliceerde onderzoeken.

Wethouder Linda Voortman (Werk en Inkomen): ‘‘De onderzoeken laten zien dat inzetten op armoedebestrijding werkt. Ondersteuning vanuit de overheid helpt huishoudens echt om het hoofd boven water te houden. Het is goed om te zien dat steeds meer Utrechters de ondersteuning vinden waar ze recht op hebben. Daardoor kunnen zij beter meedoen in de stad. Maar we zien ook dat we er nog niet zijn.”

De Minima Effect Rapportage, die het Nibud voor de gemeente maakt, laat zien dat alle soorten huishoudtypen met een laag inkomen maandelijks rond kunnen komen. Ook als er sprake is van extra zorgkosten. Daarvoor is wel nodig dat ze gebruik maken van alle beschikbare regelingen en er geen sprake is van onvoorziene tegenvallers of schulden. 

De positieve ontwikkeling is het gevolg van een combinatie van koopkrachtmaatregelen, verbetering van landelijke regelingen en gemeentelijk beleid. Vooral voor gezinnen met kinderen pakt dit gunstig uit. Voortman: “Dat sluit ook aan bij de nota Financiële Bestaanszekerheid waarmee we extra aandacht geven aan gezinnen met kinderen, zodat kinderen de kans krijgen om financieel zeker en volwaardig mee te doen in de samenleving.”

Uit de Armoedemonitor van de gemeente blijkt dat het aandeel huishoudens met een inkomen tot 125% van het sociaal minimum is gedaald van 17% in 2014 naar 13,6% in 2024, al was er in 2024 wel een kleine stijging van de armoede te zien ten opzichte van 2023. De monitor toont ook een stijging in het gebruik van regelingen zoals de U-pas (38.500 pashouders in 2024), individuele inkomenstoeslag (8.390 huishoudens in 2024) en kwijtschelding van gemeentebelastingen (15.370 huishoudens in 2024). In 2024 maakte 63 procent van de huishoudens met een laag inkomen gebruik van die ondersteuning.

De cijfers uit de Armoedemonitor lopen ongeveer twee jaar achter, omdat gebruik wordt gemaakt van gegevens van de Belastingdienst. Daardoor zijn de resultaten van de maatregelen uit de nota Bestaanszekerheid nog niet volledig zichtbaar. Wethouder Linda Voortman: “Juist de afgelopen jaren zetten we vol in op het vergroten van het bereik van regelingen, het eenvoudiger maken van aanvragen en het actief benaderen van mensen die recht hebben op steun. We verwachten dan ook dat het bereik nog flink kan toenemen. En dat moet ook. Want pas als iedereen die hulp nodig heeft die ook krijgt, maken we echt het verschil.”

Om dat bereik te vergroten wordt het aanvraagproces nog eenvoudiger gemaakt. Deze week start ook weer een nieuwe ronde van de communicatiecampagne 'Weet waar je recht op hebt'. Deze ronde richt zich specifiek op het onder de aandacht brengen van de U-pas nu het nieuwe pasjaar bijna begint. Dat gebeurt onder meer met flyers, posters, digitale reclamezuilen en de inzet van sleutelpersonen.