Bas van Bavel: "De EU moet haar wankel fundament herzien"

UTRECHT - Politici en beleidsmakers doen er verstandig aan om de markteconomie niet langer als basis voor beleid te gebruiken en "de naïeve hoop te laten varen dat de markteconomie eerst tot groei leidt die we vervolgens wel kunnen herverdelen." Dat stelt economisch historicus prof.dr. Bas van Bavel in een opiniestuk op het universitaire weblog Research Stories.

[embed]http://researchstories.sites.uu.nl/2016/07/12/de-eu-moet-haar-wankel-fundament-herzien/[/embed]

Veel beleidsmakers gaan ervan uit dat je eerst economische groei moet genereren en vervolgens kunt herverdelen. Van Bavel: "Deze gedachte is gebaseerd op het verloop van onze Westerse markteconomie in de tweede helft van de 20ste eeuw en dus op basis van korte termijn-inzichten." In het boek The Invisible Hand? How Market Economies have Emerged and Declined Since AD 500,

dat Van Bavel deze maand publiceerde, laat hij aan de hand van historisch langetermijnonderzoek een heel ander beeld zien: door de geschiedenis heen maken markteconomieën steeds dezelfde cyclus door die altijd onvermijdelijk eindigt in verval.

Groeiende ongelijkheid

De symptomen van verval zijn in de hedendaagse markteconomieën van de VS, het Verenigd Koninkrijk en West-Europa al zichtbaar, aldus Van Bavel: economische stagnatie, groeiende materiële ongelijkheid, politieke ongelijkheid. Van Bavel pleit er daarom voor om in Europa wel een vrije, open markt voor goederen en producten te houden, maar veel terughoudender te worden met een vrije markt voor grond, arbeid en kapitaal, "de economische bouwstenen van ons bestaan".

Nog een halve eeuw te gaan

In de Volkskrant (5 juli) en het Nederlands Dagblad (11 juli) verschenen grote interviews met Van Bavel. "We moeten ons realiseren dat onze overvloed sinds de Tweede Wereldoorlog heel uitzonderlijk is. We beschouwen dat nu te veel als de maat van alle dingen", zegt Van Bavel in het Nederlands Dagblad. In de Volkskrant geeft hij aan dat de cyclus van opkomst, bloei, stagnatie en verval van markteconomieën steeds 3 tot 4 eeuwen bestrijkt. Hij verwacht dat we met de huidige markteconomie nog ongeveer een halve eeuw te gaan hebben.

Bron: Universiteit Utrecht