UTRECHT - Hoe prijsbewust bent u, als consument? Met het door promovendus Pim Croes van de Universiteit Utrecht bedachte systeem kan de verborgen prijs van een product worden bepaald: de meerprijs nodig om hetzelfde product duurzaam en verantwoord te produceren.
Die meerprijs houdt rekening met onder andere het milieu en werkomstandigheden in elke schakel van de productieketen. Opgeteld bij de normale prijs, worden de minst duurzame schakels in de keten het meest belast, en kan de consument eerder voor duurzaamheid kiezen. Een T-shirt van drie euro is weliswaar goedkoop, maar tegen welk loon is het gemaakt en welke risico’s lopen de werknemers? Hoe lang kunnen we nog doorgaan met het gebruiken van onze landbouwgronden, toedienen van antibiotica bij dier en mens, delven van mineralen, vangen van vis, en uitstoten van koolstofdioxide? Hoeveel duurder was een product geweest, gemaakt zonder al deze risico’s?
De consument die alleen op zijn portemonnee let beloont met de aankoop van de goedkope, niet-duurzame variant de minst verantwoordelijke leverancier en draagt bij aan de schade die het product aanbrengt. Tegelijkertijd benadeelt hij de leverancier die wel rekening houdt met milieubelasting en eerlijke werkomstandigheden.
Berekening per schakel
Met de methode van Croes kan berekend worden hoeveel een product zou kosten als alle schakels in de productieketen alle mogelijke ecologische en sociale schade voorkomen. In tegenstelling tot andere methodes wordt de prijs per schakel berekend, en werkt cumulatief omhoog de keten in. Pas wanneer het product de consument bereikt, is bekend wat de echte prijs ervan is. Gaan we naar een systeem warbij niet-duurzame producten extra worden belast? "Of het ooit echt in de prijs verwerkt wordt, zodat de minst duurzame schakels het meest belast worden, weet ik niet. Voorlopig werken we alleen nog naar een getal, dat te zijner tijd bijvoorbeeld ingezet kan worden ter bewustwording, en een standaard kan vormen voor duurzaamheid, dat door bedrijven onderling kan worden uitgewisseld", aldus Croes.