Gemeente presenteert Handboek Openbare Ruimte

Circulair, groen, klimaatbestendig en toegankelijk. Dit zijn de kenmerken die Utrecht in de openbare ruimte verder gaat versterken. In het nieuwe Handboek Openbare Ruimte dat vandaag is verschenen, staat hoe de gemeente Utrecht dat gaat doen.

Het Handboek Openbare Ruimte (HOR) geeft richtlijnen voor het gebruik en de inrichting van de openbare ruimte in de stad. Deze richtlijnen gelden bij het vormgeven van straten, pleinen en groen. Het HOR gaat onder andere over materiaalgebruik, het planten van bomen en onze ambities voor meer groen. In het nieuwe HOR is het hergebruik van materialen nog steviger verankerd.  

Wethouder Susanne Schilderman (Circulaire economie en Openbare Ruimte): “We werken toe naar een volledig circulaire stad, waarin hergebruik de norm is en niets wordt weggegooid. Tegelijk maken we de stad groener en gezonder voor mensen, dieren en planten. Zo besparen we grondstoffen en energie, en zorgen we voor frisse lucht, waterberging en ruimte voor natuur. Kortom, met dit nieuwe handboek bouwen we verder aan een aantrekkelijke stad waar iedereen graag buiten is.” 

Het Handboek werkt alle plannen voor de openbare ruimte uit en is bedoeld voor iedereen die te maken heeft met veranderingen in die ruimte: van indieners van buurtinitiatieven tot projectleiders en uitvoerders, bijvoorbeeld bij de aanleg van glasvezel. Het bevat praktische hulpmiddelen, waaronder beslisbomen. Die helpen bij keuzes, zoals het inrichten van parkeerplaatsen met halfopen verharding waar gras en kruiden doorheen kunnen groeien, of bij de afweging om bepaalde materialen wel of niet opnieuw te gebruiken. 

Groene, duurzame openbare ruimte  

Circulariteit en hergebruik krijgen veel aandacht in het nieuwe Handboek Openbare Ruimte. Voor de start van projecten in de openbare ruimte wordt eerst beoordeeld of bestaande materialen opnieuw gebruikt kunnen worden. Dit gebeurt via de zogenoemde Materialenscan. Waar materialen zoals straatstenen, lichtmasten en straatmeubilair voorheen vaak werden afgevoerd en vervangen door nieuwe, krijgen ze nu dankzij de Materialenscan een tweede leven. Zo worden oude stoeptegels bij een herinrichting niet meer weggegooid, maar opgeslagen op het nieuwe grondstoffendepot Trechterweide, schoongemaakt en opnieuw toegepast in andere projecten. Op deze manier bespaart de gemeente grondstoffen, energie en CO₂-uitstoot. Vanaf dit jaar komt daar een digitale marktplaats bij, waarin voor elk project eerst wordt gekeken naar beschikbare gebruikte materialen voordat nieuwe materialen worden aangeschaft. 

Groen, biodivers en toegankelijk 

Het vervangen van verharding door groen, samen met bewoners en ondernemers, wordt eenvoudiger met hulpmiddelen zoals de ‘Standaarddetails vergroenen parkeerplaatsen’. Voor het aanplanten van nieuwe bomen in straten en op pleinen zijn handige afstandstabellen en groeiplaatstekeningen toegevoegd. Deze zorgen voor een goede inpassing en gezonde groei van bomen in een steeds vollere stad. Met de ‘Staalkaarten voor beplantingen’ wordt de aantrekkelijkheid, biodiversiteit en het beheer van groen verbeterd. Het realiseren van nieuw groen gaat hand in hand met maatregelen om klimaatverandering op te vangen. 

Een keuzeschema in het HOR voor de indeling van wegen en straten helpt bij het realiseren van de tien-minutenstad. Dit hulpmiddel redeneert vanuit de voetganger en fietser, waarna andere vormen van mobiliteit volgen. Daarnaast bevat het handboek een handleiding voor deelmobiliteit, zodat bestemmingen bereikbaar blijven met minder auto’s op straat. Het thema ‘Inclusieve openbare ruimte’ is toegevoegd om te waarborgen dat iedereen zich welkom voelt. Tot slot biedt een handleiding voor het openstellen van particuliere buitenruimte voor publiek extra bewegingsruimte voor bewoners en bezoekers. 

Het nieuwe Handboek Openbare Ruimte is hier te vinden: Handboek openbare ruimte | gemeente Utrecht