Taakstraf en voorwaardelijke celstraf voor blokkeren A12 bij XR-demonstratie

De politierechter van de rechtbank Midden-Nederland veroordeelt zes verdachten voor het blokkeren van de snelweg voor een demonstratie van Extinction Rebellion. De verdachten hebben bij het uitoefenen van hun demonstratierecht een grens overschreden. Het zestal krijgt een taakstraf van 120 uur en een voorwaardelijke celstraf van 2 weken opgelegd.

Op 25 april 2026 vond een demonstratie van Extinction Rebellion plaats op de snelweg A12 in Utrecht. De verdachten hebben hun auto’s op de A12 en de A2 bij Utrecht opzettelijk tot stilstand gebracht en zo de snelweg geblokkeerd, zodat zodat andere demonstranten de weg op konden komen en ook het verkeer konden versperren, met als gevolg dat het verkeer achter hen er gedurende een aantal uren niet meer langs kon. De A12 in Utrecht is een drukke snelweg en behoort tot het hoofdwegennet van Nederland. Het was dus te verwachten dat een blokkade zou leiden tot chaotische en daarmee ook gevaarlijke verkeerssituaties. Dat is ook gebleken, omdat als gevolg van de blokkade daadwerkelijk een verkeersinfarct is ontstaan.

De politierechter stelt voorop dat het in deze strafzaak niet gaat over het doel van de actie van Extinction Rebellion. Het is niet aan de rechter om een oordeel te hebben over de inhoud van de demonstratie. Het recht om te demonstreren is een essentieel grondrecht binnen een democratische samenleving. De verdachten hebben bij het uitoefenen van hun demonstratierecht naar het oordeel van de politierechter echter een grens overschreden, door de doelen die zij nastreven  boven de rechten, belangen en veiligheid van anderen te plaatsen. De politierechter rekent dit de verdachten aan. Het opzettelijk blokkeren van de snelweg is ontoelaatbaar, ook als dit plaatsvindt in het kader van een demonstratie, en ongeacht het doel van de demonstratie.

De politierechter legt de zes verdachte een taakstraf van 120 uur op en voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 weken, met een proeftijd van 2 jaar.  De officier van justitie vroeg ook om een ontzegging van de rijbevoegdheid, maar op basis van de wet kan de politierechter voor dit strafbare feit de rijbevoegdheid niet ontzeggen.