Tarot als basis in tentoonstelling van Shertise Solano in Centraal Museum

Op 14 februari opent de tentoonstelling Move You Fool van Shertise Solano in het Centraal Museum in Utrecht. In de tentoonstelling – de eerste grote museumtentoonstelling van Solano – is tarot het vertrekpunt voor een totaalinstallatie waarin haar recente eigen werken gecombineerd zijn met een dertigtal collectiestukken. Move You Fool bevat verschillende nieuwe, speciaal voor de tentoonstelling gemaakte werken van Solano, waaronder videoperformances, collages en installaties.

Shertise Solano: 'Het moment waarop een kaart wordt getrokken, legt iets wezenlijks van de kijker bloot. De ontmoeting met het kunstwerk is niet langer vrijblijvend; zij vraagt aanwezigheid, positionering en een persoonlijke lezing.'

Bart Rutten, artistiek directeur Centraal Museum: 'Het is bijzonder om te zien hoe Shertise Solano tarot inzet als instrument: niet alleen om te komen tot indrukwekkende en gelaagde eigen werken, maar ook om met een radicaal nieuwe blik naar kunst uit de museumcollectie te kijken. Die verschuiving in perspectief sluit perfect aan binnen ons programma in de Verdieping.'

Tarot als basis

Samen met conservator moderne kunst Catrien Schreuder hield Shertise Solano verschillende tarotsessies die de basis legden voor de opzet van de tentoonstelling en de selectie van werken uit de collectie. Uitgangspunt was dat zowel kunstwerken als tarotkaarten een spiegel kunnen voorhouden: wat je erin herkent, zegt iets over jou en de vraagstukken in je leven. Move You Fool leidt in verschillende zalen langs kunstwerken van Solano die het resultaat zijn van haar artistieke onderzoek naar de tarotkaarten. 

Zo start de tentoonstelling met de verstilde videoperformance Move You Fool. Solano verbeeldt hier De Dwaas: niet een die vrij en open de wereld instapt, maar een gedesillusioneerde dwaas die afwachtend de wereld in kijkt. Het nieuwe werk XVlll De Maan (2026) is een ruimtevullende installatie van zes menshoge schermen waarop silhouetten in de ruimte bewegen. Deze beelden zijn ontstaan tijdens een performance waarin Solano De Maankaart onderzocht. Andere nieuwe werken zijn de monumentale collages XVllll De Zon, Xllll Gematigdheid en XX Het Oordeel. Uit XVIII De Maan vloeide ook de video Navelstrengen (2026) voort. In elk van deze werken belichaamt Solano zelf de kaarten, in collage of performance.

Nieuwe blik op collectiestukken

Het multimediale werk van Solano is in de tentoonstelling steeds gecombineerd met een verrassende selectie uit de collecties moderne en hedendaagse kunst van het museum. Aan Solano’s verbeelding van de tarotkaart De Hogepriesteres is uit de museumcollectie het werk Wrestling Mask (2004) van Sandrine Pelletier toegevoegd, een persoonlijke favoriet van Solano. Het werk is gemaakt met verfijnd haakwerk, maar verbeeldt een gevechtsmasker. In de Maan-zaal is tevens het werk Maaneffect (1907) van Bart van der Leck te zien, een schemerig en mysterieus landschap dat sterk resoneert met de tussenwerelden in Solano’s beelden. 

Tot de selectie collectiestukken horen werken van Alain Teister, Barbara Broughel, Bart van der Leck, Chris Beekman, Chris de Bueger, Claire Zeisler, Edward Lipski, Enrico Baj, Erich Wichman, Henk Visch, Jacob Bendien, Jan van Deene, Joe Tilson, Joep van Lieshout, Maja van Hall-Blom, Michael Tedja, Monali Meher, Natasja Kensmil, Nora van Lamsweerde, Olphaert den Otter, Sandrine Pelletier, Theo van Doesburg, Vilmos Huszár en Vittorio Roerade. Op sommige plekken zijn de kunstwerken gecombineerd met tarotkaarten die bezoekers uitnodigen om de kunstwerken op een andere – meer persoonlijke – manier te benaderen.

Tarot Ontmoetingen 

De bezoeker kan in de tentoonstelling ook zelf aan de slag met tarot: in verschillende zalen is het mogelijk om een kaart te trekken en aan de hand daarvan een korte oefening te doen. Met deze persoonlijke opdracht betreedt iedereen de expositieruimte vanuit een eigen startpunt: dat kan een levensvraag zijn, of juist met nieuwsgierigheid naar de verdieping die tarot en kunst kunnen brengen. Insteek is dat zowel de kunstwerken als de tarot zelf de bezoeker een spiegel kunnen voorhouden: ze helpen je te reflecteren op je eigen leven en op de wereld.

Behalve eenvoudige tarotleggingen die bezoekers zelf kunnen doen in de tentoonstelling, organiseert het Centraal Museum een uitgebreid programma van activiteiten, waaronder Tarot Ontmoetingen op drie zondagen en een speciale editie van Centraal Laat. Meer informatie hierover is te vinden op de website.

Over tarot

Tarot is een kaartspel van 78 kaarten met symbolische voorstellingen, die inzicht kunnen geven in gebeurtenissen in het leven. Tarotkaarten voorspellen geen toekomst maar kunnen helpen jezelf of je omgeving vanuit een ander perspectief te bekijken. De oorsprong van tarot gaat terug tot in de middeleeuwen. Onder kunstenaars is tarot sinds de late negentiende eeuw geliefd en invloedrijk, in het bijzonder onder surrealistische kunstenaars. Tarot wint de afgelopen tien jaar aan populariteit onder jongeren, gevoed door maatschappelijke onzekerheid. 'Even if we don’t actually believe in the cards, they do seem to have an imaginative power that, amid so much uncertainty, can be hard to access in ourselves', schreef New York Times in 2022 over de recente populariteit van tarot. 

Over Shertise Solano

Shertise Solano (Rotterdam, 1982) is een multidisciplinaire kunstenaar. Ze is opgeleid als acteur aan de HKU en specialiseerde zich in de methode van Jacques Lecocq, die gericht is op het lichaam en beweging. Na jaren in de toneelwereld verlegde Solano haar aandacht naar de beeldende kunst. Ze werkt in verschillende disciplines – collage, animatie, video en ruimtelijke installaties – en altijd met het lichaam als vertrekpunt. 

De Verdieping

Op de tweede etage van het Collectiegebouw presenteert het Centraal Museum De Verdieping, waarvoor kunstenaars, vormgevers en collectieven hun werk presenteren in relatie tot de museumcollectie. Move You Fool is de zesde tentoonstelling in deze reeks.

Raamwerk

Speciaal voor Raamwerk, de ramen van het museum aan het Nicolaaskerkhof, ontwikkelde Shertise Solano een nieuw videowerk. Vanaf 14 februari is het werk vrij toegankelijk te bekijken, ook zonder museumticket.