Duopresentatie Sophie Steengracht en Lydia Radda in Centraal Museum

Op 21 februari opent de tentoonstelling Sophie Steengracht & Lydia Radda – Dream of a seed in het Centraal Museum. Aanleiding is het zeventigjarige jubileum van de Van Baaren Stichting, waarvan het museum sinds 1980 een omvangrijke collectie werken in bruikleen heeft, waaronder bijna dertig bloemstillevens van Lydia Radda. In Dream of a seed toont de Utrechtse kunstenaar Sophie Steengracht een selectie uit Radda’s werk naast eigen schilderijen, tekeningen en etsen.

Bart Rutten, artistiek directeur Centraal Museum: 'Wij zijn de Van Baaren Stichting enorm dankbaar voor het langdurig in bruikleen geven van hun uitzonderlijke collectie. Dankzij het vertrouwen van de stichting kunnen we de bijzondere werken van Lydia Radda en andere tijdgenoten al bijna vijftig jaar tonen. In dialoog met Sophie Steengracht krijgen de schilderijen van Radda bovendien nieuwe betekenissen en actuele relevantie.'

Thematische verwantschap

Sophie Steengracht (Driebergen, 1991) is precies honderd jaar later geboren dan de Franse kunstenaar Lydia Radda (Corbeil-Essonnes, 1891). In het Utrecht Lokaal zijn hun stillevens voor het eerst naast elkaar te zien. Steengracht schildert mythische werelden waarin mensen, planten en micro-organismen met elkaar verbonden zijn. Geïnspireerd door dromen, verhalen en het animisme voelde ze bij het werk van Radda een bijzondere verwantschap met haar eigen praktijk.

Vanaf de jaren 1920 schildert Lydia Radda bloemstillevens en onderwaterwerelden met vissen en waterplanten. Ze valt dan al op met haar intuïtieve en energieke stijl, ook bij kunstverzamelaars als de Utrechtse zus en broer Josephina en Lambertus van Baaren. Zij kopen in totaal maar liefst 26 schilderijen van haar, die nu worden bewaard in het Centraal Museum. Over het persoonlijke leven van Radda was tot voor kort weinig bekend. Dankzij nieuw kunsthistorisch onderzoek krijgt haar werk nu een actuele interpretatie.

Zo zijn er nieuwe brieven en artikelen over haar leven gevonden. Nederlandse critici tastten in de jaren dertig al in het duister over haar identiteit. Zo schreven ze dat ze een Oosterse afkomst had, maar inmiddels is bekend dat ze in Frankrijk is geboren, in een Frans gezin. Radda was autodidact, maar verkeerde wel in kringen van kunstenaars. Ze trouwde met een Frans-Ecuadoriaanse schilder en exposeerde regelmatig in Parijs. Kranten schreven positief over haar energieke schilderstijl. Vanaf 1929 exposeerde ze verschillende keren in Nederland en maakten zus en broer Van Baaren kennis met haar werk.

Van Baaren jubileum

Het Centraal Museum staat met verschillende tentoonstellingen stil bij het zeventigjarige jubileum van de Van Baaren Stichting. Naast Dream of a seed is er in de Stadscolumn de expositie Blik op bloemen te zien, een samenwerking met maatschappelijke partners van de Van Baaren Stichting. De stichting vroeg samen met de Stadsredactie zo’n zeventig Utrechters naar hun persoonlijke kijk op bloemen. Die zijn tijdens diverse workshops in beeld gebracht onder begeleiding van Sophie Steengracht en tattookunstenaar Nino Tatu.

In Collectie Centraal, de vaste collectiepresentatie van het museum, is de zaal 'Smaken verschillen' gewijd aan de collectie Van Baaren. Speciaal voor het jubileum zijn er niet eerder getoonde Japanse houtsnedes uit de Van Baaren-collectie te zien. Het topstuk Sous Bois (1887) van Vincent van Gogh is ter ere van het jubileum gerestaureerd en voor het eerst weer in deze zaal te zien.

Over de Van Baaren Stichting

In 1956 richten Lambertus (1888–1964) en Josephina (1890–1959) van Baaren de Van Baaren Stichting op. Broer en zus waren fanatieke kunstverzamelaars en kochten in totaal zo’n 400 werken aan: veelal schilderijen van Franse en Nederlandse kunstenaars tussen 1850 en 1950. In 1980 gaf de stichting alle werken in langdurig bruikleen aan het Centraal Museum. Tot de Van Baaren-collectie behoren werken van kunstenaars als Vincent van Gogh, Charley Toorop en Piet Mondriaan.

Over Sophie Steengracht

Sophie Steengracht (Driebergen, 1991) is een beeldend kunstenaar die in haar werk de verwevenheid van mens en natuur onderzoekt, geïnspireerd door mythologie, magisch realisme en ecologische processen. Vanuit haar eigen tuin bestudeert, tekent en fotografeert zij planten om onder meer wortelstructuren, schimmelsymbiose en voortplanting zichtbaar te maken. Deze observaties vertaalt zij naar tekeningen, schilderijen en sculpturen waarin flora, fauna en mythische figuren samenkomen. Steengracht werkt met natuurlijke pigmenten en materialen, vaak van eigen kweek, en studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag.

Over Lydia Radda

Lydia Radda (Corbeil-Essonnes, 1891–Béziers, 1967), geboren als Julie Louise Florent, was een Franse kunstenaar die zichzelf het schilderen met olieverf aanleerde. In de jaren 1920 werkte zij in Parijs en exposeerde onder de naam 'Radda' op onder meer de Salon des Indépendants (1926) en de Salon d’Automne (1928). Vanaf 1929 werd haar werk ook in Nederland getoond en verzameld. De voornaam Lydia, waaronder zij vanaf 1937 in de pers verschijnt en nu bekendstaat, lijkt zij zelf niet te hebben gebruikt.

Utrecht Lokaal

In Utrecht Lokaal laat het Centraal Museum recent en vaak speciaal voor de tentoonstelling gemaakt werk zien van Utrechtse kunstenaars in de door Krijn de Koning ontworpen tentoonstellingsarchitectuur.