Utrecht 60 jaar terug: tentamens worden elektronisch nagekeken

Sedert september 1961 is men aan de rijksuniversiteit ertoe overgegaan de schriftelijke gemaakte tentamens van de studenten machinaal na te kijken. Niet van alle studenten, alleen van de eerste en tweedejaars studenten in de wis- en natuurkunde. Dat meldt het Utrechtsch Nieuwsblad op zaterdag 16 februari 1963.

In het laboratorium voor kristalchemie aan de Catharijnesingel 51 staat de grote elektronische rekenmachine die de proefwerken van de studenten nakijkt. Onder leiding van de hoogleraar-beheerder van het elektronisch centrum in Utrecht, prof. dr. A. van der Sluis, helpt een kleine staf van wetenschappelijke ambtenaren de rekenmachine de proefwerken te verwerken.

Helemaal zelfstandig werken kan de machine namelijk niet. Al kan hij nog zoveel rekenwerk voor de mens doen, hij vraagt wel hem een opdrachtje te geven, zodat hij weet wat hij uit moet rekenen. Maar krijgt hij hij ook een duidelijke opdracht, dan is hij zo dankbaar, dat hij de mens vele uren werk uit handen neemt.

Heeft een student aan het eind van het schriftelijk tentamen zijn problemen opgelost en aangegeven welke voorgestelde antwoorden volgens hem de juiste zijn, dan gaan de papieren naar een typiste die op een bandje de gegevens over student, aard van proefwerk en antwoorden op de vragen en gegevens over hetgeen hij straks moet doen, ponst. Deze ponspandjes worden dan voorgelegd aan het elektronisch brein en er wordt hem opgedragen wat hij ermee moet doen.

In de kamer waar de machine staat bevindt zich ook 'n bedieningstafel, waarop zich onder meer een kiesschijf bevindt als van een telefoon. De assistent draait een nummer en de rekenmachine begint te werken. Op een ander ponsbandje komt de uitslag te staan. De machine vertelt onder meer hoeveel punten iemand in totaal bij een proefwerk heeft behaald.

Het is duidelijk dat deze manier van werken aanmerkelijk sneller is dan de oude, waarbij iemand alle antwoorden en omschrijvingen moet doorlezen. Had men tot voor september 1961 ongeveer 200 uur nodig om het schriftelijk werk van 200 studenten te bekijken, met de machine gaat hetzelfde werk in ongeveer 30 uur. In deze 30 uur is ook de tijd inbegrepen die nodig is om de vragen en de daarbij passende antwoorden op te stellen.

In een tijd, waarin men steeds met gebrek aan wetenschappelijk personeel heeft te kampen is het 'n grote vooruitgang, dat er kostbare wetenschappelijke tijd vrij kan komen.